Geir Ágústsson skrifar:

Á Íslandi eru 174 einkunnakerfi í grunnskólakerfinu. Af hverju ekki bara eitt? Rökin eru víst á þessa leið:

Aðalfundur Félags grunnskólakennara leggur til við menntamálaráðuneytið að samræmd próf í grunnskólum verði lögð niður. Í ályktun fundarins kemur fram að með vaxandi þróun undanfarin ár í átt að einstaklingsmiðuðu námi og í ljósi framtíðarsýnar fræðsluyfirvalda þá hafi samræmd próf ekki þann tilgang og vægi sem þeim hafi verið ætlað í upphafi, heldur gangi í raun þvert á þá stefnu. Segir í ályktuninni að samræmd próf séu í dag orðin markmið og stýring skólastarfs í stað þess að vera uppbyggilegt mælitæki fyrir áframhaldandi starf. Félag grunnskólakennara telur prófin gefa mjög takmarkaða mynd af hæfni nemenda og séu fremur til þess fallin að mismuna þeim. Bent er á að niðurstöður samræmdra prófa séu oft rangtúlkaðar og jafnvel notaðar til að meta gæði skóla sem hafi aldrei verið markmið þeirra. Samræmd próf í 4. og 7. bekk leggi óeðlilegar kröfur á nemendur og geti haft mjög neikvæð áhrif á sjálfsmynd þeirra. Þá segir að samræmd próf í 10. bekk gagnist grunnskólanum ekki og séu í raun orðin inntökupróf í framhaldsskóla. Eðlilegra sé að framhaldskólarnir meti sjálfir hvort nemendur standist inntökuskilyrði. Í ályktun aðalfundarins segir ennfremur að eðlilegra sé að leggja áherslu á stöðluð, greinandi stöðupróf sem nemendur geti leyst þegar þeir séu reiðubúnir. Slík próf byggi upp fremur en að brjóta niður.

Ég held að ég geti lýst mig ósammála nánast öllu sem þarna kemur fram. Sjálfur fór ég í samræmd próf (eftir 10. bekk) og að sjálfsögðu notaði menntaskólinn sem ég sótti um einkunnirnar til að vega og meta hvort ég gæti ráðið við námið. Þeir sem komust inn á grundvelli búsetu voru enda horfnir eftir fyrsta árið. 

Auðvitað miðaðist námið við að standa sig vel á samræmdu prófunum en að sjálfsögðu lærði maður líka margt annað sem var ekki prófað í samræmdu prófunum, svo sem landafræði, líffræði og efnafræði, handavinnu, leikfimi og Íslandssögu. 

Próf mismuna ekki. Þau gefa nemandanum tækifæri til að sjá hvað hann hefur tileinkað sér námsefni vel og hvar þarf að bæta sig. Auðvitað eru einhverjir með athyglisbrest og lesblindu og allt þetta en þá á að gera sérstakar ráðstafanir frekar en afnema gott og gegnsætt kerfi.

Þegar ég var í grunnskóla var hægt að velja um hægferð, miðferð og hraðferð í öllum námsgreinum til samræmdu prófanna. Það var gott fyrirkomulag sem veitti sveigjanleika fyrir bæði nemendur og kennara. Í dag er öllum troðið í sama mótið og námsefnið aðlagað að verstu námsmönnunum sem taka allan tíma kennaranna. Enginn má svo auðvitað skara fram úr - lesa Njálu eða Íslandsklukkuna eða neitt slíkt. Lægsti samnefnarinn gengur fyrir.

Í stað þess að halda úti 174 einkunnakerfum sem veita engar upplýsingar til næsta skólastigs á að einfalda og halda úti einu kerfi.

Ef það er ekki bilað, ekki laga það.