Fjöldi oddvita vill innleiða heimgreiðslur og leyfa vinnustaðaleikskóla. Aðrir vilja meiri fókus á uppbyggingu borgarrekinna leikskóla og bætt laun, kjör og starfsaðstæður starfsfólks. Þá nefndu margir lengingu fæðingarorlofs en það er á ábyrgð ríkisins.
Pétur var fyrst spurður um það hvað hann ætlaði að gera fyrst hann vildi ekki leyfa fyrirtækjaleikskóla eða heimgreiðslur. Hann sagði vandamálið við leikskólakerfið að viðhaldi hefði ekki verið sinnt og að það hefði verið erfitt að manna þá. Hann sagði það „þrotaða lausn“ að fá fyrirtæki til að leysa vandann. Hann sagði breytingar í vændum og nefndi til dæmis að Samfylkingin vilji setja aukafjármögnun í mönnun og starfsaðstæður á leikskólum. Þau vilji taka við 1.500 börnum og taka við yngri börnum. Hann sagði stóra verkefnið að brúa bilið frá fæðingarorlofi að leikskóla.
Það hafi ekki gengið á þessu kjörtímabili en hann hafi trú á því að það geti gerst á næsta kjörtímabili. Þá standi til að lögfesta leikskólastigið á Alþingi og þó svo að áhrif þess muni taka mörg ár muni það hafa áhrif.
Hann sagði meiri fyrirsjáanleika með Reykjavíkurleiðinni en að það ætti eftir að koma meiri reynsla á hana.
Hildur Björnsdóttir, oddviti Sjálfstæðisflokksins, greip þá orðið og varaði við málflutningi Samfylkingarinnar. Þau boði lögfestingu leikskólastigs og 1.500 ný pláss en 600 milljónir í starfsfólkið og starfsaðstæður á ári. Hún sagði þetta um 60 stöðugildi sem manni um 250 pláss en eftir séu 1.250 pláss.
„Þetta er plan sem stemmir ekki.“
Hildur sagði að leikskólavandinn yrði aldrei leystur með því að lögfesta leikskólastigið. Það vanti 2.400 leikskólakennara á Íslandi og þau hafi séð að með einu leyfisbréfi hafi mikill fjöldi þeirra fært sig á grunnskólastigið. Hún segir ekki eina lausn á málinu og nefndi sem dæmi fyrirtækjaleikskóla og nýtt daggæslustig.
Leikskólakerfi sem ekki virkar
„Við erum stolt af leikskólakerfinu okkar, en það er ekki alveg að virka,“ sagði hún og að nýtt daggæslukerfi fyrir yngstu börnin væri hagkvæmari lausn og raunhæfari.
„Við styðjum líka heimgreiðslur og þá segir Samfylkingin að það sé kvennagildra. Samfylkingin í Reykjavík er kvennagildra,“ sagði þá Hildur og að með því að leysa ekki leikskólavandann á kjörtímabilinu hafi það gert það að verkum að fjöldi kvenna sitji fastur heima.
Pétur sagði þá að með fyrirtækjaleikskólum væri verið að opna á tvöfalt kerfi sem honum hugnast ekki, kerfi sem nýtist þeim sem vinna hjá ákveðnum fyrirtækjum eða eiga meiri pening.
Einar Þorsteinsson, oddviti Framsóknarflokksins, sagði það markmið að eyða biðlistum í leikskóla og gagnrýndi að Samfylkingin ætlaði að beita sömu lausnum og áður og vonast eftir betri lausn. Hann sagði þurfa nýjar lausnir samhliða því að reka sterkt leikskólakerfi. Hann nefndi í því samhengi fyrirtækjaleikskóla og sagði þann sem stendur á móti svona hugmynd aldrei hafa þurft að taka á móti tugum mótmælandi foreldra sem ekki fengu pláss fyrir börn sín. Hann sagði Framsóknarflokkinn styðja heimgreiðslur og nefndi breytingu sem innleidd var á kjörtímabilinu þannig að foreldrar barna sem eru 18 mánaða og eldri fái aukna niðurgreiðslu séu börn þeirra enn hjá dagmæðrum og enn á bið eftir leikskólaplássi.
Grundvallarmunur á fæðingarorlofi og heimgreiðslum
Björg Magnúsdóttir oddviti Viðreisnar sagði að enginn væri að tala um vinnustaðaleikskóla ef leikskólamálin í Reykjavík væru í góðum málum. Það þurfi fjölbreyttar lausnir og svigrúm í kerfið. Hún sagði grundvallarmun á fæðingarorlofi og heimgreiðslum því að í fæðingarorlofi séu öll réttindi á vinnumarkaði tryggð, það sé ekki svo þegar foreldrar þiggja heimgreiðslur. Hún sagðist frekar styðja lengingu fæðingarorlofsins en það væri á ábyrgð ríkisins.
„Ef sveitarfélagið tekur upp heimgreiðslur þá erum við að lengja fæðingarorlofið án allra réttinda hjá nýbökuðum foreldrum,“ sagði Björg og að fjárhagur þeirra myndi skaðast enn frekar. Hún sagðist styðja vinnustaðaleikskóla og fleiri úrræði fyrir yngstu börnin.
Sanna greip þá orðið og sagði Einar tala þannig að það sem gerist í borginni sé alltaf einhverjum öðrum að kenna. Öll sem eru í meirihluta beri ábyrgð og þau eigi að leitast við að sannfæra aðra í meirihluta um að verkefnið sé góð hugmynd. Hún sagði vitað að foreldrar búi við mikið álag og að samstarfsflokkarnir hafi innleitt Reykjavíkurleiðina til að bregðast við. Það eigi eftir að meta áhrif leiðarinnar og sjá hvað kemur út úr henni.
Sanna sagði nauðsynlegt að bæta starfsaðstæður og laun og tryggja að starfsfólk hefði allt sem það þarf til að sinna sinni vinnu. Hún vill því setja meiri peninga í rekstur leikskólanna og viðhald frekar en í fyrirtækjaleikskóla og heimgreiðslur.
Lenging fæðingarorlofsins lausnin
Ari Edwald, oddviti Miðflokksins, sagði getuleysi borgarinnar í þessum málaflokki ótrúlegt. Hann segir flokkinn styðja við heimgreiðslur og fjölbreytt rekstrarform fyrirtækjaleikskóla og daggæslu. Þá sagðist hann vilja skoða það að fólk njóti réttinda á borð við það sem það nýtur á meðan það er í fæðingarorlofi, sem Björg nefndi.
„Vilji er allt sem þarf,“ sagði Ari og að það væri engin ein lausn.
Kristinn Jón Ólafsson, oddviti Pírata, sagði þetta fyrstu árin í lífi barnanna og þau væru jafnframt þau mikilvægustu. Það væri þörf á að finna lausnir og að í hans draumaheimi væru leikskólakennarar með bestu launin. Hann sagði þörf á að lengja fæðingarorlofið í 15 til 18 mánuði og að leikskólastigið væri lögfest. Hann sagði einnig þurfa að skapa jákvæða hvata fyrir leikskólakennara, eins og að niðurgreiða nám þeirra, og að gefa þeim svigrúm til að sinna sínu hlutverki á vinnutíma. Þá sagði hann þurfa að efla íslenskukennslu fyrir þau sem ekki eru með íslensku sem fyrsta mál og bæta starfsaðstæður þeirra og kjör. „Þetta er ekki rekstrarvandi, eins og svo margir benda á, þetta er mannauðsvandi,“ sagði Kristinn.
Flokkur fólksins hefur boðið einingahús við leikskóla til að fjölga plássum og Guðmundur Ingi segir að eftir að hafa sinnt trúnaðarstöfum fyrir Eflingu viti hann vel að það er svigrúm til að bæta kjör ófagmenntaðs leikskólastarfsfólks. Flokkur fólksins vilji bæta starfsaðstæður kennara. Hann segir flokkana sem nú eru við völd ekki hafa áhuga á að leysa bráðavandann núna, heldur aðeins til lengri tíma. Flokkur fólksins sé hlynntur vinnustaðaleikskólum og heimgreiðslum á meðan unnið er að bráðavandanum í kerfinu.
Verði að styðja betur við ófaglært starfsfólk
Silja Sóley, oddviti Sósíalistaflokksins, sagðist hafa sterkar skoðanir sem fyrrverandi starfsmaður leikskóla. Það sé þörf á uppbyggingu og viðhaldi en hluti vandans felist í mannauði. Það sé mikið talað um leikskólakennara en minna um ófaglært starfsfólk. Það sé mikil starfsmannavelta og kjör þeirra séu bág. Þau þurfi, sem dæmi, einnig undirbúningstíma því víða séu ekki endilega fagmenntaðir kennarar á deildum til að skipuleggja starfið.
Silja Sóley sagði að lokum mikilvægt að snúa umræðunni og tala meira um lengingu fæðingarorlofsins. Þetta sé viðkvæmt tímabil fyrir ung börn og mikilvægt að þau séu með sínum nánustu. Hún segir flokkinn styðja heimgreiðslur en að það verði að tryggja réttindi fólks.
Stefna flokkanna í leikskólamálum var greind í fréttinni hér að neðan.
