Sigríður Friðjónsdóttir ríkissaksóknari gagnrýnir sum ákvæði í frumvarpi sem Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra hefur lagt fram á Alþingi og segir þau fela í sér of mikil afskipti af launum saksóknara í landinu. Minnir Sigríður í því samhengi á að samkvæmt stjórnarskrá og lögum eigi ákæruvaldið að njóta sjálfstæðis frá stjórnvöldum í störfum sínum.
Frumvarpið er til breytinga á ýmsum lögum vegna launa þjóðkjörinna fulltrúa og æðstu embættismanna. Snýst frumvarpið einna helst um að lögfesta viðmið við uppfærslu launa þessara hópa.
Sigríður segir meðal annars í umsögn sinni um frumvarpið:
„Ríkissaksóknari leggur áherslu á mikilvægi þess að standa vörð um sjálfstæði og óhæði dómsvalds og ákæruvalds í landinu en sömu sjónarmið gilda um báða þessa hópa þegar kemur að sjálfstæði í störfum og óhæði gagnvart öðrum stjómvöldum.“
Sigríður segist líta frumvarpið að mörgu leyti jákvæðum augum og telji nauðsynlegt að ákvörðun launa embættismanna, einkum annarra en þjóðkjörinna fulltrúa lýðveldisins, verði sett í fastan farveg til framtíðar. Afar mikilvægt sé að löggjafinn geti ekki hróflað við ákvörðun útreiknings launa embættismanna eftir því hver þjóðfélagsumræðan sé hverju sinni nema raunveruleg efnahagsleg nauðsyn kalli á slíkt. Sigríður bætir síðan við:
„Ríkissaksóknari telur því ótækt að laun embættismannaa, s.s. saksóknara og dómara, séu bundin og háð launum þjóðkjörinna fulltrúa. Um þessa hópa gilda ólík sjónarmið og hefði verið nær, að mati ríkissaksóknara, að slíta þessa hópa í sundur þannig að umfjöllun um ákvörðun launa saksóknara og dómara haldist ekki í hendur við umfjöllun um launakjör þjóðkjörinna fulltrúa.“
Afskipti
Sigríður lýsir sig mótfallna 13. grein frumvarpsins en samkvæmt henni yrði sett ákvæði til bráðabirgða í lög um meðferð sakamála. Sigríður leggur áherslu á og tekur undir með Dómarafélagi Íslands, að hækkun launa embættismanna, sem kemur til framkvæmda 1. júlí 2026, sé gerð að meðaltali ári eftir að laun annarra hópa ríkisstarfsmanna hafa hækkað. Þannig sé launahækkun embættismanna hvorki leiðandi né umfram það sem aðrir hópar ríkisstarfsmanna hafi þegar notið.
Hins vegar felur þetta bráðabirgðaákvæði í sér að laun saksóknara, og eftir atvikum annarra embættismanna, skuli hækka um 3,5 prósent 1. júlí 2026 og 1. júlí 2027, og að uppsöfnuð árleg hlutfallsleg hækkun launa verði ekki hærri en samtals 3,5 prósent árið 2028. Þetta er að mati Sigríðar:
„Bein afskipti af launakjörum ákæruvaldsins, þvert á núverandi löggjöf, og gengur jafnvel gegn þeirri reiknireglu sem verið er að setja á fót með frumvarpi þessu. í öllu falli telur ríkissaksóknari að bráðabirgðaákvæðum frumvarpsins sé markaður of langur tími.“
