29 Bandaríki hafa höfðað mál gegn tæknirisanum Meta, móðurfyrirtæki Facebook og Instagram. Réttarhöld hefjast í dag og gætu orðið til þess að breytingar verði gerðar á samfélagsmiðlunum til frambúðar.
Réttarhöldin gætu tekið sex til átta vikur
Réttarhöldin eiga rætur að rekja til málshöfðunar frá 2023. Þar héldu 29 ríki, þar á meðal Kalifornía og New York, því fram að tæknifyrirtækið hefði brotið fjölmörg alríkis- og ríkislög um friðhelgi einkalífs barna.
Í málsókninni, sem er rúmlega tvö hundruð blaðsíður, saka ríkin Meta um að safna reglulega gögnum um börn undir 13 ára aldri án leyfis foreldra. Það brjóti bæði á alríkislögum og lögum ríkjanna sjálfra.
Ríkin segja tæknirisann neita að hætta að nota þekkta skaðlega eiginleika og að hvatinn byggist eingöngu á hagnaði til að hámarka fjárhagslegan ávinning.
Réttarhöldin fara fram í alríkisdómstól í Oakland í Kaliforníu og það er búist við að þau taki sex til átta vikur. Fjögur ríki, Kalifornía, Colorado, Kentucky og New York, fara fyrir hópnum sem höfðaði málið 2023 og dómsmálaráðherrar þeirra sækja málið. Ríkin krefjast milljarða dollara í skaðabætur.
Rob Bonta, dómsmálaráðherra Kaliforníu, telur Meta hafa hannað hættulega vöru fyrir unga notendur og gert það vitandi að hún væri hættuleg. Síðan hafi fyrirtækið logið að börnum, fjölskyldum þeirra og samfélaginu um hversu hættulegt þetta var.
Búast má við því að Mark Zuckerberg, forstjóri Meta, og Adam Mosseri, forstjóri Instagram, beri vitni fyrir dómi.
Auk skaðabóta krefjast ríkin þess að tæknirisinn gjörbreyti því hvernig þeir virka fyrir ungt fólk. Þau vilja meðal annars að sett verði upp ferli þar sem unglingar þurfi staðfestingu frá foreldrum til að fara inn á miðlana, að Meta breyti algóritmanum, fjarlægi síur sem við þekkjum betur sem „filtera“ til að breyta útliti á myndum, stöðvi sjálfvirka spilun myndefnis, banni stofnun margra reikninga á samfélagsmiðlunum og stöðvi skammvinnar færslur sem hverfa fljótt, eins og til dæmis Story á Instagram.
Allt eiginleikar sem samfélagsmiðlarnir eru þekktir fyrir í dag.
Russell Coleman, dómsmálaráðherra Kentucky, hefur lýst málinu sem stærsta neytendaverndarmáli í sögu Bandaríkjanna.
Þúsundir málsókna gegn tæknirisanum
Meta hefur stöðugt neitað ásökunum um að fyrirtækið hafi brugðist unglingum, þar á meðal fullyrðingum í þessu máli um að tæknirisinn hafi vísvitandi hannað samfélagsmiðlana til að vera ávanabindandi og brotið gegn lögum um friðhelgi barna.
„Við erum mjög ósammála þessum ásökunum og erum fullviss um að sönnunargögn sýni fram á langvarandi skuldbindingu okkar við að styðja ungt fólk,“ sagði talskona Meta í yfirlýsingu.
Þrátt fyrir þetta hefur fjöldi málaferla gegn Meta verið í gangi í Bandaríkjunum. Tæknirisinn stendur frammi fyrir þúsundum málsókna vegna öryggismála barna.
Fyrr í þessum mánuði skipaði dómari í Nýju Mexíkó Meta að borga rúmlega 500 milljónir bandaríkjadala fyrir að hafa ekki varað almenning við hættum sem stafa af börnum á samfélagsmiðlunum. Sú upphæð bætist við tæplega 400 milljóna króna sekt sem Meta var gert að greiða í málinu.
Meta tapaði einnig máli í Los Angeles í mars þar sem kom í ljós að hægt var að gera tæknirisann ábyrgan fyrir því að byggja upp ávanabindandi samfélagsmiðla.
