Peningastefnunefnd Seðlabankans hækkaði stýrivexti um 0,25 prósentustig í dag og eru þeir nú átta prósent. Ákvörðunin kemur þrátt fyrir vaxandi slaka í þjóðarbúinu, hækkandi atvinnuleysi og veikari einkaneyslu. Rætt var við bæði þá Daða Má Kristófersson, fjármála- og efnahagsráðherra, og Ragnar Þór Ingólfsson um vaxtahækkun og næstu skref ríkisstjórnarinnar í þeim efnum.
Ásgeir Jónsson Seðlabankastjóri sagði í dag að aukin verðbólga væri drifin áfram af launahækkunum á opinberum markaði, skattahækkunum, hækkunum á ýmsum opinberum gjöldum og hækkunum á ýmsum innfluttum vörum vegna stríðsátaka.
Félags- og húsnæðismálaráðherra hafði vonast eftir óbreyttum stýrivöxtum og segir að ríkisstjórnin muni gera sitt.
„Þó að ég hafi óttast þetta þá eru þetta auðvitað vonbrigði,“ segir Ragnar Þór Ingólfsson, félags- og húsnæðismálaráðherra.
„Við tökum það auðvitað til okkar varðandi opinber gjöld. Við erum með mörg járn í eldinum, við erum með augun á boltanum. Ég er sannfærður um það að þrátt fyrir skellinn í dag munum við ná árangri fyrr en seinna.“
Gögn styðji ekki fullyrðingar Seðlabankans
Daði Már Kristófersson, fjármála- og efnahagsráðherra, segir gögn Hagstofu Íslands um áhrif opinberra gjalda á verðlag ekki styðja fullyrðingar Seðlabankans.
„Það er mjög einfaldlega hægt að fletta þessum tölum upp. Hvort Seðlabankinn hafi gert það áður en hann kom með þessa fullyrðingu veit ég ekki en það er nú ekki alveg þannig að gögnin styðja þessa fullyrðingu.“
Ríkisstjórnin hafi ekki náð þeim árangri í efnahagsmálum sem hún hefði viljað. Lítið þurfi til að verðbólguvæntingar verði óraunhæfar og háar til lengri tíma og erfitt hafi reynst að ná þeim niður.
„Við höfum ekki náð þeim árangri sem við hefðum viljað og það er alveg ljóst að þetta eru vonbrigði að sjá hvernig þetta hefur þróast,“ segir Daði Már.
Hins vegar sé ekki rétt að ríkisstjórnin hafi ekki staðið með Seðlabankanum og í fyrsta sinn frá árinu 2019 sé hún að skila ríkisrekstri hallalausum. Mestu máli skipti að ná hallaleysi, að sýna aðhald í ríkisrekstri og að ríkið stuðli ekki að þenslu.
Leiðin áfram sé ekki að lækka gjöld
„Vandamálið er langvarandi agaleysi sem við fáum það verkefni að takast á við. Það höfum við gert, af ábyrgð, og það tekur tíma og ég vildi að það gengi hraðar.
Það hins vegar að fara út í einhverjar falsanir á verðlagi með því að lækka gjöld sem þarf síðan að fjármagna með einhverjum öðrum hætti er ekki leiðin áfram,“ segir Daði Már.
Ríkið hafi átt í samtölum við aðila vinnumarkaðarins frá því snemma í vor þegar ljóst var í hvað stefndi.
„Þau samtöl eru í mjög góðum gangi. Ég geri ráð fyrir því að um leið og niðurstaða liggur fyrir í því verði hún kynnt. En hún verður auðvitað sameiginleg milli okkar og aðila vinnumarkaðarins svo ég get ekki tjáð mig um einstök atriði þar. Hins vegar er alveg ljóst að við höfum komið að því borði mjög viljug til að koma til móts við þær ábendingar sem þar hafa komið fram,“ segir fjármála- og efnahagsráðherra.
