Óvíst er að fleiri dansleikir, tónleikar eða leiksýningar verði í félagsheimilinu Valaskjálf á Egilsstöðum. Eigendurnir íhuga að breyta salnum í gistirými ef ekki finnast aðrar lausnir á kostnaði við reksturinn í samráði við sveitarfélagið. Formlegt samráð er hafið við sveitarfélagið en óvíst hvert það leiðir.
Valaskjálf var byggð í samstarfi sveitarfélaga á héraði og vígð 1966 en seld 1998 og hefur verið í einkaeigu síðan. Auk samkomusalarins er rekið hótel og veitingastaður í húsinu. Samkomusalurinn fór illa í vatnstjóni í vor. Eftir að ljóst varð að gagngerar endurbætur þyrfti á salnum vegna tjónsins fóru núverandi eigendur að velta fyrir sér hagkvæmari rekstri segir Gísli Steinar Gíslason, einn eigenda.
„Það er ein hugmyndin, og nokkuð góð hugmynd, að byggja svona hálfgert hylkjahótel,“ segir Gísli. Þessar hugmyndir höfðu spurst út og vakið nokkuð hörð viðbrögð á héraði.
Dagmar Ýr Stefánsdóttir sveitarstjóri Múlaþings segir sveitarfélagið hafa fullan skilning á því að íbúum standi ekki á sama um salinn, félagsheimilið hafi verið byggt með sameiginlegu átaki og sjálfboðaliðar komið mikið að þeirri vinnu. „Þannig ég held að héraðsbúar upplifi að þeir eigi þetta hús saman, en það breytir því ekki að húsið er í einkaeigu í dag.“
Sveitarfélagið muni engu að síður reyna að miðla sjónarmiðum íbúa til eigendanna. „Það er það sem við erum að reyna að gera núna í samtali um framtíð salarins, og vonandi mun það leiða af sér að salurinn fái að halda sér og hér verði áfram hægt að skemmta sér og hafa fjölbreytta viðburði en það er ekkert í hendi enn,“ segir Dagmar.
„Auðvitað þurfum við að eiga hérna sal til þess að koma saman“
Fréttastofa ræddi við íbúa á héraði um framtíð salarins í Valaskjálf. Þeir sem gáfu kost á viðtali fyrir utan kjörbúðirnar á Egilsstöðum voru á einu máli um að það væri slæmt að horfa á eftir salnum og að sveitarfélagið ætti að gera það sem það gæti til að bjarga honum.
Anna Gunnhildur Ingvarsdóttir á Egilsstöðum segir að sér finnist tilhugsunin um að missa salinn hræðileg.
„Af því að auðvitað þurfum við að eiga hérna sal til þess að koma saman og halda tónleika og alls kyns viðburði, það er bara hræðilegt ef ekki er hægt að græja þetta að sveitarfélagið bara eignist þennan sal aftur eða allavega einhver sem vill hafa þessa starfsemi,“ segir Gunnhildur.
„Mér finnst alveg fáránlegt að fara að gera þetta að einhverjum hótelrýmum sko.“ Hún telur að eðlilegast væri að sveitarfélagið keypti salinn.
Hjalti Heiðar Þorkelsson á Egilsstöðum bendir á að staðan sé afleiðing ákvörðunarinnar um að selja salinn á sínum tíma.
„Við skulum ekki gleyma því að Valaskjálf var bara seld, núna eru bara einkaaðilar með þetta. Það er synd ef verður af þessum framkvæmdum en menn tóku ákvörðun á sínum tíma að selja þetta og fara í uppbyggingu á Sláturhúsinu sem menningarmiðstöð. Þar eru salir en þeir eru ekki nógu stórir þegar kemur að stærri atburðum.“
Hann segir sveitarfélaginu ekki bera nein skylda til að bregðast við. „En það væri auðvitað bara hið besta mál ef eitthvað er hægt að gera, því eins og menn hafa bent á tekur stóri salurinn í Valaskjálf tekur stærri tónleika og viðburði en Sláturhúsið. Og svo náttúrulega bara tilfinningalegt gildi.“
Áslaug María Þórðardóttir á Egilsstöðum segir að sér þætti leiðinlegt að þurfa að kveðja salinn í Valaskjálf.
„Þetta er staður þar sem fólk kemur saman, það eru haldnir viðburðir og fólkið í bænum getur komið saman.“ Hún myndi vilja að sveitarfélagið stigi inn.
Urður Gunnarsdóttir í Fellabæ er líka á þeirri skoðun að sveitarfélagið eigi að leita lausna. „Þetta er frábær salur,“ segir Urður og hann hafi tilfinningalegt gildi. „Þetta er náttúrulega okkar félagsheimili.“
„Þannig að ég held að það væri ofboðslega gott ef fólk reyndi að setjast niður og finna einhverja lausn á þessu. Þetta skiptir bara svo miklu máli í svona samfélagi.“ Ábyrgðin sé ekki bara sveitarfélagsins og fleiri gætu þurft að koma að borðinu. „Þetta er verkefni sem við þurfum að ná utan um.“
Emil Björnsson á Egilsstöðum segist muna óljóst eftir byggingu og vígslu Valaskjálfar. „Þetta var stolt okkar héraðsbúa og á bara að vera það áfram.“ Hann sér lausn í hendi sér í málinu. „Nú væri eðlilegt að bærinn bara yfirtaki þetta og gerði að ráðhúsi bæjarins.“
Það segir hann mega leysa með samningum við eigendur. Staðsetning hússins og saga sé vel til þess fallin að gera það að ráðhúsi.
Fjármagn það sem þarf
Eigendur Valaskjálfar segja engar endanlegar ákvarðanir hafa verið teknar um salinn. Fara þurfi í endurbætur vegna vatnstjóns en margt hafi líka verið komið á tíma sem þurfi að bæta og breyta til að þess að geta haldið áfram að reka samkomusal í húsinu. Þá segja þeir salinn hafa verið rekinn með tapi undanfarin ár.
„Ef það finnst grundvöllur til að reka salinn, þá munum við alltaf fara í þá átt,“ segir Gísli Steinar. „En það þarf einhver að fjármagna þennan rekstur, það gengur ekki fyrir einkaaðila að vera að borga brúsann fyrir svona samfélagsverkefni, sem þetta sannarlega er.“
Sem fyrr segir hefur verið komið á formlegu samtali við sveitarfélagið og á fundi byggðaráðs Múlaþings 11. ágúst var sveitarstjóra og formanni ráðsins falið að halda þeim viðræðum áfram.
Dagmar Ýr segir þó ljóst að sveitarfélaginu sé sniðinn þröngur stakkur þegar komi að fjárútlátum. Það hafi ekki enn komið skýrt fram hvað eigendur telji sig þurfa til að geta rekið salinn áfram í núverandi mynd. „Þær kröfur þurfa auðvitað að rúmast innan þess sem sveitarfélagið ræður við miðað við okkar fjárhagsramma og við erum bara ekki komin svo langt í þessu samtali að vera komin með einhverjar tölur á borðið. En það er alveg ljóst auðvitað að sveitarfélagið getur ekki gert meira en það ræður við.“
Spurning um forgangsröðun
Dagmar segir að á endanum snúist allar fjárhagslegar skuldbindingar um forgangsröðun. Sveitarfélagið sé þegar í miklum framkvæmdum og þar nefnir hún nýjan grunnskóla á Seyðisfirði og viðbyggingu við leikskóla á Djúpavogi.
Eigendurnir segjast tilbúnir að selja salinn, kemur það til greina að hálfu sveitarfélagsins að reyna að kaupa hann eða húsið allt?
„Það þarf þá að ákveða að forgangsraða upp á nýtt, ef menn ætla að fara í til dæmis að kaupa svona stórt hús, við þurfum þá að hafa efni á því og ég sé það ekki innan þess ramma sem við erum að vinna með í dag,“ segir Dagmar.
Spurð sérstaklega um þá hugmynd sem Emil Björnsson og fleiri á héraði hafa viðrað, að gera Valaskjálf að ráðhúsi, segir Dagmar það líka skemmtilega hugmynd. „Það er alveg þess virði að ræða þetta, ég veit ekki hvort eigendur hafa áhuga á að losa sig við allt húsið. Ég held að hótelreksturinn sé blómlegur. En eins og ég segi, það þarf þá líka að skoða hvort það sé hægt að finna því stað innan fjárhagsramma sveitarfélagsins.“
